SİFO Nedir ? ve SIFO Tedavisi

SİFO, ince bağırsakta aşırı mantar üremesine verilen isimdir. Bu aşırı büyüme genellikle gastrointestinal (GI) semptomlara neden olabilir. SİFO, huzursuz bağırsak sendromu olan hastaların 1/4’ünde görülmektedir ve enflamasyonu tetiklemektedir. Sayısı artan mantarlar Candi cinsine ait, yani maya mantarları artmakta.

SİFO, ince bağırsakta normalde düşük miktarda bulunması gereken mantarların en sık Candida türlerinin kontrolsüz şekilde çoğalması durumunu ifade eder. SIBO’nun (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) mantar ağırlıklı karşılığı olarak düşünülebilir; ancak klinik olarak ayrı bir tablodur ve sıklıkla gözden kaçar.

Kısa klinik çerçeve çizmek gerekirse:

• Antibiyotiklerin sık kullanımı
• Uzun süreli mide asidi baskılayıcılar (PPI’lar)
• Bağırsak motilite bozuklukları
• Bağışıklık dengesizliği
• Yüksek şekerli/rafine karbonhidrat ağırlıklı beslenme SİFO için başlıca zemin hazırlayıcı faktörlerdir.

Belirtiler çoğu zaman SIBO ile karışır: şişkinlik, gaz, beyin sisi, yorgunluk, şeker isteği, tekrarlayan vajinal mantar, cilt problemleri ve tedaviye dirençli IBS benzeri tablolar. Ancak antibiyotiklere yanıt alınamaması veya semptomların kötüleşmesi SİFO açısından kırmızı bayraktır.

SİBO ve SIFO kliniği kesin sınırlarla ayrılamamakla birlikte SIBO’da hastalarında özellikle gaz şişkinlik ön plandayken, SIFO’da da bunlara ek olarak dilde beyaz tabaka, şekere ve karbonhidrata düşkünlük, vücutta mantara yatkınlık ve eklem ağrıları daha sıktır.

SIFO (Small Intestinal Fungal Overgrowth)

SİFO, ince bağırsakta olması gerekenden fazla mantar üremesi sonucu gelişen rahatsızlıktır. İnce bağırsaklar besinlerin sindirilmesi, emilmesi ve bağışıklık sisteminin güçlü olması için önemli bir yapıdır. İnce bağırsaklarda enfeksiyonlara karşı vücudu koruyan, bağışıklık sistemini düzenleyen lenfoid hücre ağı vardır. Vücut için bu kadar öneme sahip olan bir organda yaşanan değişim insan sağlığını olumsuz etkiler. SİFO ince bağırsakta yaşanan sağlık sorunlarından biridir. 

SİFO Neden Olur?

Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde GIS mantar aşırı büyümesi sıklıkla gelişebilirken, sağlıklı bağışıklık sistemi olan kişilerde de ortaya çıkabilir.

Candida normalde ağzınızda, cildinizde ve bağırsaklarınızda küçük miktarlarda bulunur. Düşük seviyelerde, herhangi bir soruna neden olmaz.

Ancak kontrol altında tutulmazsa ve kontrolsüz bir şekilde büyürse, vajinal mantar enfeksiyonları ve oral pamukçuk gibi çeşitli yaygın enfeksiyonlara neden olabilir. Bağırsaklarınızda aşırı büyüme varsa, bağırsak sağlığınızı da bozabilir.

SİFO Belirtileri Nelerdir?

SIFO semptomları, kronik veya tekrarlayan mide bağırsak semptomlarına neden olan diğer durumlara çok benzer.

En yaygın semptomlardan bazıları şunlardır:

• karın şişkinliği veya dolgunluk hissi
• gaz
• geğirme
• karın ağrısı
• ishal
• mide bulantısı

SIFO ayrıca daha şiddetli semptomlara neden olabilir. Örneğin, bir vaka çalışması SIFO’nun yetersiz beslenme ve kilo kaybı ile ilişkili olduğunu buldu.

SİFO Kimlerde Görülür? Neler yatkınlık oluşturur.

SIFO için herhangi bir risk faktörü var mı?

Mantarların aşırı büyümesi, özellikle Candida türleri, genellikle belirli birey gruplarında daha yaygındır, örneğin:

– daha yaşlı yetişkinler

– küçük çocuklar

– zayıflamış bağışıklık sistemi olan insanlar

Bununla birlikte, sağlıklı bir bağışıklık sistemi olan kişilerde de SIFO gelişebilir. Bunun nasıl veya neden meydana geldiği tam olarak anlaşılamamıştır, ancak bazı olası risk faktörleri tanımlanmıştır:

– Bağırsak dismotilitesi. Bu, bağırsak düz kasının kasılmaları bozulduğunda olur. Kalıtsal olabilir veya diyabet, lupus veya skleroderma gibi diğer sağlık durumlarından kaynaklanabilir.

– Proton pompası inhibitörleri. Bu ilaçlar midenizdeki asit seviyesini düşürmeye çalışır.

SİFO Nasıl teşhis edilir?

Şu anda, SIFO’yu kesin olarak teşhis etmek için ince bağırsağınızdan bir sıvı örneği alınması gerekebilir. Bu, ince bağırsak aspirasyonu olarak bilinir. Numuneyi almak için endoskop adı verilen bir alet yemek borunuzdan ve midenizden ince bağırsağınıza geçirilir. Bir sıvı örneği alınır ve daha sonra test için bir laboratuvara gönderilir.

Laboratuvarda, numune mantar varlığı açısından test edilir. Numunede mantar büyümesi bulunursa, mantarın türü ve antifungal ilaçlara duyarlılığı belirlenebilir.

SİFO Hangi Hastalıklara Neden Olur?

SIFO’nun bağırsak sağlığı üzerindeki potansiyel etkileri hala belirsizdir. İnce bağırsaklarında aşırı mantar büyümesi olan kişilerin diğer sağlık sorunları için risk altında olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

2011 Güvenilir Kaynak araştırmasına göre, GI yolunun Candida türleri ile kolonizasyonunun aşağıdaki sağlık sorunları ile ilişkili olduğunu bildirilmiştir:

• Gastrik ülser
• Crohn hastalığı
• ülseratif kolit
• Bağırsak mantarları da hassas bağırsak sendromunda (IBS) rol oynayabilir.

SIFO – Temel ve Kilit Akademik Makaleler

1. Rao, S. S. C., Bhagatwala, J., & Stumbo, P. (2014).

Small intestinal fungal overgrowth: What is it and how is it diagnosed?
Current Gastroenterology Reports, 16(4), 373.
https://doi.org/10.1007/s11894-014-0373-3

Özet:
Bu makale SIFO kavramını literatüre net biçimde tanımlayan ilk ve en önemli referanslardan biridir. İnce bağırsakta Candida başta olmak üzere mantarların patolojik aşırı çoğalmasının, IBS benzeri semptomlara yol açabileceği gösterilmiştir. Çalışma, nefes testlerinin SIFO tanısında yetersiz olduğunu, ince bağırsak aspirasyon kültürünün altın standart olduğunu vurgular. Klinik olarak SIBO’ya dirençli hastalarda SIFO’nun mutlaka düşünülmesi gerektiği belirtilmiştir.

2. Rao, S. S. C., Rehman, A., Yu, S., & Andino, N. M. (2018).

Brain fogginess, gas and bloating: A link between small intestinal bacterial overgrowth, probiotics, and metabolic acidosis.
Clinical and Translational Gastroenterology, 9(6), 162.
https://doi.org/10.1038/s41424-018-0036-2

Özet:
Bu çalışma doğrudan SIFO başlığı taşımasa da, beyin sisi, şişkinlik ve fermentasyon fenomenini açıklarken SIBO–SIFO birlikteliğine güçlü dolaylı kanıtlar sunar. Özellikle probiyotik kullanımına bağlı semptom alevlenmesi yaşayan hastalarda mantar fermentasyonu ve D-laktat benzeri metabolitlerin rolü tartışılmıştır. Klinik olarak SIFO şüphesini güçlendiren önemli bir çalışmadır.

3. Erdogan, A., Rao, S. S. C., Gulley, D., Jacobs, C., Lee, Y. Y., Badger, C., & Sostek, M. (2015).

Small intestinal bacterial overgrowth: Duodenal aspiration vs glucose breath test.
Neurogastroenterology & Motility, 27(4), 481–489.
https://doi.org/10.1111/nmo.12516

Özet:
Bu çalışma esasen SIBO üzerine olsa da, duodenal aspirasyon sırasında eş zamanlı mantar kolonizasyonunun yüksek oranlarda saptanması, SIFO’nun klinikte ne kadar sık gözden kaçtığını göstermiştir. SIBO düşünülen birçok hastada aslında bakteriyel değil fungal aşırı çoğalma olabileceği vurgulanır.

4. Kelesidis, T., & Pothoulakis, C. (2012).

Efficacy and safety of the probiotic Saccharomyces boulardii for the prevention and therapy of gastrointestinal disorders.
Therapeutic Advances in Gastroenterology, 5(2), 111–125.
https://doi.org/10.1177/1756283X11428502

Özet:
Bu derleme, mantar–mantar rekabeti bağlamında Candida türlerinin kontrolünde Saccharomyces boulardii’nin rolünü ele alır. SIFO tedavisinde antifungal yaklaşımlara ek olarak biyolojik dengeleme stratejilerinin bilimsel temelini açıklar.

5. Iliev, I. D., & Leonardi, I. (2017).

Fungal dysbiosis: Immunity and interactions at mucosal barriers.
Nature Reviews Immunology, 17(10), 635–646.
https://doi.org/10.1038/nri.2017.55

Özet:
Bu yüksek etki faktörlü derleme, bağırsak mikobiyotasının (fungal mikrobiyota) bağışıklık sistemiyle ilişkisini ayrıntılı biçimde ele alır. Candida aşırı çoğalmasının Th17 yanıtı, bağırsak geçirgenliği ve sistemik enflamasyon üzerindeki etkileri açıklanır. SIFO’nun yalnızca lokal bir sindirim problemi değil, immünolojik bir hastalık zemini olduğu netleşir.

6. Nash, A. K., Auchtung, T. A., Wong, M. C., Smith, D. P., Gesell, J. R., Ross, M. C., … & Welch, D. M. (2017).

The gut mycobiome of the human microbiome project healthy cohort.
Microbiome, 5(1), 153.
https://doi.org/10.1186/s40168-017-0373-4

Özet:
İnsan bağırsağındaki normal fungal ekosistemi tanımlayan bu çalışma, Candida türlerinin sağlıklı bireylerde bile bulunduğunu ancak denge bozulduğunda patojenik hale geçtiğini göstermiştir. SIFO’nun “enfeksiyon” değil, ekolojik dengesizlik olduğu fikrini destekler.

7. Huseyin, C. E., O’Toole, P. W., Cotter, P. D., & Scanlan, P. D. (2017).

Fungal microbiota in gastrointestinal health and disease.
FEMS Microbiology Reviews, 41(5), 643–660.
https://doi.org/10.1093/femsre/fux031

Özet:
Bu derleme, gastrointestinal sistemde fungal aşırı çoğalmanın IBS, IBD, metabolik ve nöroinflamatuvar hastalıklarla ilişkisini inceler. SIFO’nun çok sistemli yansımaları bu makalede net biçimde ortaya konur.

8. Leonardi, I., Gao, I. H., Lin, W. Y., Allen, M., Li, X. V., Fiers, W. D., … & Iliev, I. D. (2018).

Mucosal fungi promote gut barrier function and social behavior via type 17 immunity.
Cell, 175(7), 1772–1785.e20.
https://doi.org/10.1016/j.cell.2018.10.025

Özet:
Bu deneysel çalışma, mantarların yalnızca patojen olmadığını; ancak denge bozulduğunda davranış, bağışıklık ve bağırsak bariyerini etkileyebildiğini göstermiştir. SIFO’nun nöropsikiyatrik belirtilerle ilişkisini biyolojik olarak destekleyen önemli bir çalışmadır.

Klinik Sonuç (Özet)

• SIFO gerçek ve literatürde tanımlanmış bir klinik tablodur.
• SIBO’ya dirençli IBS, şişkinlik, beyin sisi ve şeker isteğinde mutlaka düşünülmelidir.
• Tanıda nefes testleri yetersizdir; duodenal aspirasyon kültürü altın standarttır.
• Tedavi yalnızca antifungal değil; mikrobiyota, bağışıklık ve bariyer onarımını kapsamalıdır.

SİFO Tedavi Yöntemi

SIFO nasıl tedavi edilir?

SIFO tam olarak anlaşılamadığı için en etkili tedavi yöntemleri henüz belirlenmemiştir.

Sıvı numunenizden yüksek miktarda mantar tespit edilirse, size bir antifungal ilaç kürü reçete edilebilir. Bununla birlikte, antifungal ilaçlar GI semptomları tamamen ortadan kaldırmayabilir. Küçük bir araştırma, SIFO için antifungal ilaçlar reçete edilen kişilerin sınırlı iyileşme bildirdiğini buldu ve beslenme düznlenmeden antifungal ilaç almak ciddi semptomlara yol açabilir. Bu nedenle naturopatik yöntemleri tercih etmekteyiz.

Candida diyeti:

Şeker ve karbonhidrat kısıtlı bir diyet şeklidir.

SIFO’nuz varsa ne yemelisiniz?

Diyetin SIFO’yu nasıl etkileyebileceğine dair çalışmalar çok sınırlıdır. Mantarlar ve diyetle ilgili birçok çalışma, özellikle ince bağırsağa odaklanmaz. Candida diyetinin, SIFO’lu kişilerin ince bağırsağında sıklıkla bulunan bir mantar türü olan Candida’nın aşırı büyümesine yardımcı olur.

Diyet kaçınmaya odaklanır:

• buğday, çavdar, arpa ve kavuzsuz buğday gibi glüten içeren tahıllar
• muz, mango ve üzüm gibi yüksek şekerli meyveler
• şeker, şeker ikameleri ve şekerli içecekler
• peynir, süt ve krema gibi bazı süt ürünleri
• kanola yağı, soya fasulyesi yağı ve margarin gibi rafine yağlar
• şarküteri ürünleri
• kafein ve alkol

Bununla birlikte, bu noktada, bu diyetin SIFO semptomlarını azaltmadaki etkinliğine dair çok fazla klinik kanıt yoktur.

Ozon:

Ozon terapi bağırsakta kan dolaşımını ve oksijenlenmenin artmasını destekler; bu sayede bağırsak hareketlerini düzenleyebilmektedir. Ozon terapi bağırsaklarda bulunan zararlı mikroorganizmaları azaltabilir, toksik maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Destek gıdaları:

Fazla şeker, yağ, işlenmiş gıda, yağlı yiyecekler, paketli yiyecekler, fazla alkol tüketimi, az su tüketimi gibi yanlış beslenme SİFO’nun nedenlerindendir. Doğal bütüncül tıp yöntemlerinden biri olan destek gıdaları sayesinde yanlış beslenmenin yarattığı tahribat düzeltilerek, bağırsakların sağlıklı çalışması hedeflenir.

Destek gıdaları vitamin, mineral, amino asit, enzim, probiyotik ve bitkisel içerikler, aromaterapik karışımları barındırır; toz, hap, sıvı, kapsül şeklinde verilir.

SİFO Doğal Bütüncül (Naturopatik) Tedavisi

SİFO için doğal bütüncül (naturopatik) tedavi yöntemleri kişiye özel planlanan tedavilerdir. Doğal bütüncül (naturopatik) tedaviler sadece SİFO şikayetlerini azaltmayı hedeflemez, neden olan ana sorunu iyileştirmeyi hedefler. Doğal bütüncül (naturopatik) tedaviler hastanın yaşı, cinsiyeti, genel sağlık durumu, var olan hastalığı gibi etkenlere bakılarak, hastaya özel belirlenir.

SİFO Tedavisin’de Dr. Yula Yaklaşımı

Dr. Yula, naturopatik tıp yöntemleri sayesinde bu hastalığın tedavisinin mümkün olduğunu vurgulamaktadır. Naturopatik tıp (bütüncül doğal tedavi) etkili bir tedavi olarak adlandırılabilir.

Dr. Yula, hastalığı tetikleyen kişiye özgü faktörleri tespit eder ve bu kök faktörlere özgü naturopatik yöntemler ile iyileşmeyi hedefler. Bunun için hastanın beden, zihin ve ruhsal düzeyde ayrıntılı olarak değerlendirilmesi ve öykü kitabının ortaya çıkarılması gerekmektedir. Zira tam şifa için hastalıklara üç boyutlu yaklaşılması gerektiğini savunur.

Dr. Yula, genel olarak göz ardı edilen veya henüz yaygın olarak bilinmeyen birçok faktörü sorgular ve tedavi için hastalığın sonucuna odaklanmaz, hastalık isminden yani etiketinden ziyade hastalığa götüren sebeplere göre tedavi planlar. Her kişide bu faktörler çok çeşitli de değişkendir. O nedenle Dr. Yula, kronik hastalıkların tedavisini her kişide tamamen farklı olarak gerçekleştirmeye odaklanır.

SİFO Tedavisinde Naturopatik Tıp

Naturopatik tıp, bütüncül doğa tedavisine verilen isimdir. Naturopatik tıp tedavilerinde, vücudun kendi kendini onarması ve tedavi etmesi hedeflenir. Kelime anlamı olarak “doğanın yolu” anlamına gelir. Naturopatik tıp yöntemlerinin geçmişi insanlık tarihi kadar eskidir. Kayıtlarda M.Ö 400 yıllarında, Modern tıbbın babası kabul edilen Hippocrates vücudun kendi kendini onarma gücüne inanmıştır.

Naturopatik tıp, günümüz zamanında dünyanın birçok ülkesinde güvenle kullanılan ve giderek popüler olmaya başlayan bir tedavi yöntemidir.

Naturopatik Yaklaşımlarla SİFO Tedavisi

Naturopatik Tıp, kronik hastalıkların tedavisinde büyük başarı gösteren tedavi yaklaşımıdır. Farklı naturopatik tedavi yöntemleri vardır: Akupunktur, mikrobiyota tedavisi, tıbbi beslenme, fitoterapi, aromaterapi, IV destek tedavileri, bilinçaltı yaklaşım, vagal tedavi, beden ve nefes egzersizleri, bozucu alan tedavileri, nöral terapi, ağır metal şelasyonu kullanılan tedavi yöntemlerinden bazılarıdır. Doğal bütüncül tıp tedavileri hastanın ve hastalığın özelliklerine göre belirlenir. Kişisel özelliklere göre seçilen bütüncül yaklaşımla tedavi edilebilir.